Historia Spójni Stargard
Historia Spójni Stargard sięga 1949 roku, kiedy rozpoczęło działalność Zrzeszenie Sportowe „Spójnia”. Przełomowym momentem był rok 1953, w którym powstała sekcja koszykówki mężczyzn. To właśnie koszykówka z czasem stała się najważniejszą dyscypliną klubu, budując jego rozpoznawalność i sportową tożsamość Stargardu.
Od lokalnych rozgrywek, przez historyczne awanse, wicemistrzostwo Polski i występy w europejskich pucharach, aż po współczesną rywalizację na profesjonalnych parkietach – dzieje Spójni to historia wielu pokoleń zawodników, trenerów, działaczy i kibiców.
Lata 70.Budowanie fundamentów
Lata 70. XX wieku były okresem systematycznego rozwoju stargardzkiej koszykówki. Ważną postacią tego czasu był trener Ryszard Janik, który objął prowadzenie pierwszej drużyny w 1966 roku i przez kolejne lata konsekwentnie budował jej sportową pozycję.
Zespół rywalizował na poziomie regionalnym i międzywojewódzkim, stopniowo podnosząc poziom sportowy. W 1974 roku Spójnia ponownie wywalczyła awans do III ligi. Równolegle rozwijano szkolenie młodzieży, a juniorzy klubu awansowali do turnieju półfinałowego mistrzostw Polski.
W drugiej połowie dekady Spójnia coraz śmielej rywalizowała z silniejszymi drużynami, przygotowując się do walki o awans na szczebel centralny. W sezonie 1978/1979 stargardzianie zajęli drugie miejsce w III lidze, a rok później rozpoczęli niezwykle udaną kampanię, która miała przynieść historyczny sukces.
Lata 80.Pierwszy awans do II ligi
Rok 1980 zapisał się jako jeden z najważniejszych momentów w dotychczasowej historii Spójni. Drużyna prowadzona przez Ryszarda Janika wywalczyła awans do II ligi koszykówki mężczyzn.
Sezon 1979/1980 był wyjątkowy – stargardzianie zakończyli zasadniczą część rozgrywek III ligi z kompletem 40 zwycięstw. Następnie w barażach pokonali Włocławię Włocławek, zapewniając sobie upragniony awans.
W zespole występowali wówczas m.in. Grzegorz Żyłczyński, Marek Ładniak, Krzysztof Koziorowicz i Lech Łabędzki.
Przez kolejne lata Spójnia rywalizowała w II lidze, zdobywając doświadczenie w meczach z uznanymi klubami z całej Polski. Rozwijano również szkolenie młodzieży, którego efektem było m.in. piąte miejsce juniorów w mistrzostwach Polski w 1986 roku.
Pod koniec dekady drużyna rozgrywała już swoje spotkania w hali OSiR przy ulicy Pierwszej Brygady, która na kolejne dziesięciolecia stała się domem stargardzkiej koszykówki.
Lata 90.Historyczny awans i wicemistrzostwo Polski
Lata 90. były przełomowym okresem w dziejach klubu. Pod wodzą trenera Grzegorza Chodkiewicza Spójnia rozpoczęła skuteczną walkę o awans do najwyższej klasy rozgrywkowej.
Na początku dekady drużynę wzmacniali również zawodnicy zagraniczni, m.in. koszykarze z Litwy. W sezonie 1992/1993 stargardzianie byli blisko awansu, jednak przegrali decydującą rywalizację z Pogonią Szczecin.
1994 – Historyczny awans do ekstraklasy
27 marca 1994 roku Spójnia Stargard po raz pierwszy w historii awansowała do I ligi, będącej wówczas najwyższym poziomem rozgrywek koszykarskich w Polsce.
Drużyna występująca pod nazwą Spójnia-Sterna Stargard w decydującym meczu pokonała Wybrzeże Gdańsk. Sukces wywalczył zespół prowadzony przez Grzegorza Chodkiewicza, którego asystentem był Mieczysław Major.
Awans rozpoczął nowy rozdział w historii klubu. Stargard znalazł się w gronie miast reprezentowanych na najwyższym poziomie krajowej koszykówki, a mecze Spójni zaczęły przyciągać coraz większe zainteresowanie kibiców.
Już w kolejnych sezonach drużyna udowodniła, że potrafi rywalizować z najlepszymi. W 1995 roku zajęła piąte miejsce w Polsce, a także rozpoczęła występy w europejskim Pucharze Koracia.
1997 – Wicemistrzostwo Polski
Największy sukces w historii stargardzkiej koszykówki przyszedł w sezonie 1996/1997.
Drużyna występująca pod nazwą Komfort Forbo Stargard, prowadzona przez trenera Tadeusza Aleksandrowicza, dotarła do finału mistrzostw Polski.
W drodze do finału stargardzianie wyeliminowali Nobiles Włocławek, a następnie, po niezwykle emocjonującej pięciomeczowej rywalizacji, faworyzowany Śląsk Wrocław. W finale Spójnia zmierzyła się z Mazowszanką Pruszków, ostatecznie zdobywając srebrny medal mistrzostw Polski.
Wicemistrzostwo Polski z 1997 roku do dziś pozostaje największym osiągnięciem seniorskiej koszykówki w historii klubu.
W kolejnych latach Spójnia utrzymywała się w krajowej elicie i reprezentowała Stargard również w europejskim Pucharze Koracia.
Lata 2000–2009Trudniejsze lata i odbudowa
Początek nowego tysiąclecia to kontynuacja występów Spójni na najwyższym szczeblu rozgrywkowym. Klub pozostawał częścią koszykarskiej ekstraklasy, rywalizując z czołowymi zespołami w kraju.
Niestety, sezon 2003/2004 zakończył dziesięcioletnią obecność Spójni w elicie. Drużyna spadła do I ligi, rozpoczynając trudniejszy okres swojej działalności.
W następnych latach klub zmagał się z wyzwaniami sportowymi i organizacyjnymi. W 2007 roku nastąpił kolejny spadek, tym razem do II ligi. Dwa lata później, w 2009 roku, Spójnia ponownie wywalczyła awans do I ligi, rozpoczynając stopniową odbudowę swojej pozycji.
Pomimo trudności pierwszego zespołu klub odnosił znaczące sukcesy w szkoleniu młodzieży. W 2000 roku Spójnia zdobyła mistrzostwo Polski kadetów, w 2002 roku brązowy medal mistrzostw Polski juniorów, a w 2003 roku mistrzostwo Polski juniorów starszych.
Sukcesy te potwierdziły, że szkolenie młodych koszykarzy pozostaje jednym z fundamentów działalności stargardzkiego klubu.
Lata 2010–2019Powrót do koszykarskiej elity
Druga dekada XXI wieku upłynęła pod znakiem odbudowy sportowej pozycji Spójni i konsekwentnego dążenia do powrotu do ekstraklasy.
Klub przez kolejne sezony występował w I lidze, budując coraz silniejszy zespół. Równolegle kontynuowano pracę z młodzieżą, czego przykładem było wicemistrzostwo Polski do lat 18 zdobyte w 2010 roku.
W 2016 roku trenerem pierwszego zespołu został Krzysztof Koziorowicz, wychowanek Spójni i szkoleniowiec doskonale znający stargardzkie środowisko koszykarskie.
Już w sezonie 2016/2017 drużyna zajęła trzecie miejsce w I lidze, sygnalizując gotowość do walki o najwyższe cele.
2018 – Powrót do ekstraklasy po 14 latach
Sezon 2017/2018 okazał się jednym z najbardziej udanych w historii klubu.
Spójnia zdominowała rundę zasadniczą I ligi, odnosząc 28 zwycięstw przy zaledwie czterech porażkach. W fazie play-off kontynuowała znakomitą passę, a w finale pokonała Sokół Łańcut 3:0.
17 maja 2018 roku, po czternastu latach nieobecności, Spójnia Stargard ponownie awansowała do Polskiej Ligi Koszykówki.
Awans był ogromnym sukcesem zawodników, sztabu szkoleniowego, działaczy i kibiców, którzy przez lata wspierali drużynę w drodze powrotnej do elity.
W tym samym roku utworzono Spójnię Stargard Sportową Spółkę Akcyjną, która przejęła prowadzenie profesjonalnej drużyny koszykarskiej.
W 2019 roku sponsorem tytularnym klubu została Polska Grupa Energetyczna, a zespół przyjął nazwę PGE Spójnia Stargard.
Lata 2020–2026Nowe sukcesy i kolejne wyzwania
Początek lat 20. XXI wieku przyniósł Spójni kolejne znaczące osiągnięcia na najwyższym poziomie krajowych rozgrywek.
W sezonie 2019/2020, przerwanym przedwcześnie z powodu pandemii COVID-19, stargardzianie zajęli dziewiąte miejsce w ekstraklasie.
W lutym 2021 roku PGE Spójnia Stargard, prowadzona przez trenera Marka Łukomskiego, awansowała do finału Pucharu Polski. Po spotkaniu z Zastalem Zielona Góra klub zakończył turniej na drugim miejscu, zdobywając kolejne cenne trofeum do swojej historii.
W sezonie 2022/2023 drużyna zajęła piąte miejsce w Polsce, a w kolejnym sezonie ponownie rywalizowała na arenie międzynarodowej w rozgrywkach FIBA Europe Cup.
2024 – Czwarte miejsce w Polsce
Sezon 2023/2024 był jednym z najlepszych w historii Spójni.
Drużyna prowadzona przez trenera Sebastiana Machowskiego awansowała do fazy play-off Orlen Basket Ligi, w której w ćwierćfinale wyeliminowała faworyzowany Anwil Włocławek, wygrywając rywalizację 3:2.
Po półfinałowej rywalizacji z Kingiem Szczecin oraz meczach o brązowy medal ze Śląskiem Wrocław stargardzianie zakończyli sezon na czwartym miejscu w Polsce.
Był to drugi najlepszy wynik seniorskiej drużyny w historii klubu, ustępujący jedynie wicemistrzostwu kraju z 1997 roku.
W tym samym roku Spójnia triumfowała również w rozgrywkach Lotto 3×3 Ligi, a jesienią ponownie reprezentowała Stargard w europejskim FIBA Europe Cup.
Rok 2024 był także szczególny ze względu na obchody 75-lecia powstania klubu.
2025 – Pożegnanie z ekstraklasą
Sezon 2024/2025 okazał się trudnym doświadczeniem dla stargardzkiej koszykówki. Pomimo walki do ostatnich kolejek PGE Spójnia Stargard zakończyła rozgrywki na szesnastym miejscu i po siedmiu kolejnych sezonach opuściła szeregi ekstraklasy.
Spadek do I ligi rozpoczął kolejny etap odbudowy zespołu, którego najważniejszym sportowym celem stał się powrót na najwyższy poziom rozgrywek.
2026 – Brązowy medal I ligi i mistrzostwo Polski U15
W sezonie 2025/2026 PGE Spójnia Stargard, prowadzona przez trenera Marka Popiołka, od początku należała do zespołów walczących o czołowe lokaty w I lidze.
Po zakończeniu rundy zasadniczej na drugim miejscu drużyna przystąpiła do rywalizacji play-off, ostatecznie zdobywając trzecie miejsce i brązowy medal I ligi koszykówki mężczyzn.
Rok 2026 przyniósł również wyjątkowy sukces w koszykówce młodzieżowej. Zespół PGE Spójni BS Ziemi Szczecińskiej Stargard zdobył mistrzostwo Polski do lat 15, potwierdzając wysoki poziom szkolenia młodych zawodników.
Tradycja, która zobowiązuje
Przez ponad 75 lat działalności Spójnia Stargard stała się jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli sportowych miasta. Klub wychował wiele pokoleń koszykarzy, a jego barwy reprezentowali zawodnicy i trenerzy, którzy zapisali się w historii polskiej koszykówki.
Wicemistrzostwo Polski, wieloletnie występy w ekstraklasie, europejskie puchary, sukcesy młodzieżowe oraz niezwykłe zaangażowanie kibiców tworzą dziedzictwo, na którym budowana jest przyszłość klubu.
Dziś PGE Spójnia Stargard, występująca w I lidze koszykówki mężczyzn, niezmiennie stawia sobie ambitne cele sportowe. Równocześnie rozwija Akademię Koszykówki, inwestując w szkolenie kolejnych pokoleń zawodniczek i zawodników.
Spójnia Stargard to nie tylko koszykówka. To historia miasta, pokoleń kibiców i wspólnych sportowych emocji.